یکی از کارآمد ترین نوع سازه هایی که انسان تابه حال ساخته است، سوله ها هستند. به همین منظور از سوله ها به صورت یک سازه بسیار”practicable” یا کارا مهندسی استفاده می شود. مدل های بسیار با قابلیت های متفاوت در ساخت سوله بتنی سبب شده تا از آنها در شرایط گوناگون آب و هوایی و محیطی و به منظور کاربری های مختلف استفاده گردد.
نکته خیلی مهمی که پیش از شروع ساخت سوله بتنی اهمیت دارد و در انتخاب نوع و جنس سوله تاثیر مستقیم دارد توجه به توپوگرافی منطقه، نوع کاربرد سوله، شرایط آب و هوایی و اقلیمی، مدت زمان لازم برای اجرای طرح و همچنین ابعاد ( ارتفاع، طول و عرض ) مورد نیاز است. پس بنابراین قطعا جنس سوله ها تابع شرایط بالا بوده و بر حسب آنها مختلف خواهند بود. به همین علت با نگاهی در اطراف خود انواع مختلفی از سوله هایی با جنس ورق گالوانیزه و آلومینیوم و یا سوله های آهنی و فولادی یا سوله های فلزی و بتنی خواهیم دید.
سوله های بتنی با توجه به اینکه از سرعت نصب بالایی برخوردار هستند و در نهایت راه اندازی پروژه ها در آنها به سرعت انجام می گیرد، بنابراین بازدهی بالاتری در مدت زمان کمتری دارند و به زبانی دیگر از راندمان کاری بالاتری برخوردار هستند. یکی از فواید اساسی سوله های بتنی، مقاومت بالای آنها است.
با توجه به اینکه بتن در برابر فشار و رطوبت بسیار مقاوم است و حتی با گذشت زمان و در مجاورت رطوبت به سبب واکنش هیدراتاسیون آب و سیمان در طی زمان به میزان مقاومت آن افزایش می یابد؛ به همین دلیل این سوله های بتنی قابلیت استعمال در بیشتر شرایط آب و هوایی و اقلیم های متفاوت را دارا می باشند و ساخت سوله بتنی سازگار با کاربردهای گوناگون و در ابعاد و اندازه های مختلف قابل اجرا هستند.
برخلاف برخی از انواع دیگر سوله ها قابلیت نصب جرثقیل سقفی در سوله های بتنی وجود دارد که این قابلیت موجب می شود با توجه به نوع معماری سوله، بازدهی آن افزایش یابد و این یکی از فواید سوله های بتنی است که سبب افزایش کاربرد این سوله های بتنی می شود. این نوع سوله ها در مقایسه با سوله های فلزی در برابر زلزله از مقاومت و استحکام بیشتری برخوردار هستند. به همین جهت در مناطق زلزله خیز و یا مناطق مرطوب تولید سوله های بتنی مناسب تر به نظر می رسند.
با توجه به اینکه وزن سوله های بتنی نسبت به سوله های فلزی بیشتر است، بنابراین در مکان هایی که به دلیل اقلیم خاص منطقه ای نیاز به ساخت سوله های سنگین باشد سوله های بتنی اولویت داشته و مناسب تر هستند. از سوله های بتنی در شرایط اقلیمی گوناگون (خشک تا مرطوب) می توان استفاده کرد. همچنین سوله های بتنی را می توان در ابعاد متنوع و مختلف ساخت و اگر چنانچه ابعاد بزرگتری مورد نظر باشد فقط لازم است مقاومت بتن را با استفاده از راه های مختلف مثل مسلح کردن بتن افزود.
سوله های بتنی در مقابل اثرات مخرب مواد شیمیایی دارای مقاومت بسیار بالایی هستند و این یک مزیت بزرگ برای این گونه سازه ها است که می تواند تنوع استفاده از سوله های بتنی را موجب شود. ساخت سوله بتنی چه به صورت پیش ساخته و چه به صورت مرحله به مرحله انجام شود، قابلیت ساخت به صورت های مختلف و با دهانه های متفاوت را برخوردار هستند و می توان از آنها به عنوان سوله های انبار، ورزشی، مرغداری، آشیانه هواپیما و تعمیرگاه و غیره استفاده کرد.
همچنین ساخت سوله بتنی نسبت به سوله فلزی زمان بیشتری نیاز دارد و هنگامی که زمان یکی از پارامترهای اصلی انجام پروژه باشد، مقرون به صرفه نخواهد بود. سوله های بتنی که به طور پیش ساخته بیشتر در کشورهای چین و روسیه ساخته و تولید میشود عموما وزن بالایی دارند و در ابعاد محدودی ساخته می شوند ساخت این سوله ها در ایران خیلی کم است و شاید یکی از دلایل آن عدم تایید این سازه ها به وسیله نظام مهندسی است اما از مزیت های این سوله ها استحکام بالا و قیمت پایین آنهاست.
همینطور سنگین بودن قسمت های مختلف این سوله ها سبب شده حمل و نقل آن سخت و دشوار شود و نتوان از این اعضای بتنی پیش ساخته، سوله هایی با دهانه های بلند تولید کرد.
فونداسیونها در هر سازه و یا ساختمانی به منظور دریافت فشار و نیروهای وارده؛ از قسمتهای گوناگون آن سازه یا ساختمان، درست و تهیه میشوند. نحوه اجرای فونداسیون بر اساس کاربرد سازه، وزن و ارتفاع سازه و مکانی که قرار است عملیات ساخت سوله بتنی اجرا شود مختلف است.
این نوع فونداسیون سوله بتنی، بیشتر برای سولههای سبک مورد استفاده قرار میگیرد، چون فاصله قابها در سولههای سبک به طور تقریبی سه متر است. یکی از بهترین انتخابها برای ساخت سولههای بتنی فونداسیون نواری میباشد. در این راه نیروهای حاصل از باد، برف و وزن خود سازه که به فونداسیون وارد میشود، در نقاط بسیاری توزیع شده تا به سازه کمتر فشار وارد کند.
این نوع فونداسیون که به صورت نواری، در سولهها قرار میگیرد برای سولههایی که دهانههای کمتر از نه متر دارند، مناسب است و بسیار کاربرد دارد. همینطور فونداسیون نواری برای سولههای نواری شکل و برای دهانه تا پانزده متر کاربرد دارند. در سوله سبک ابعاد نوار تقریبا هفتاد سانتی متر و ارتفاع آن پنجاه سانتی متر در نظر گرفته میشود.
اما این نکته مهم را در نظر بگیرید که این طرح از فونداسیون سوله، برای سولههایی که دیوارههای سبک دارند، مثل دیوار ساندویچ پانل قابل اجرا است. البته اگر لازم باشد، از آن برای دیوارههای سنگین مثل دیوار سی و پنج سانتی متر استفاده شود، باید دو طرف آن نما شده و همینطور ارتفاع آن را حداکثر یک و نیم متر در نظر بگیرند.
این نوع سولهها برعکس فونداسیون نواری، به صورت مربعی شکل و جداگانه در زیر ستونهای سوله قرار میگیرند که این راه ساخت سوله بتنی منفرد نیز نامیده میشوند. فونداسیون منفرد برای ساخت سولههای سنگین و یا سولههایی که دهانه بزرگی دارند، مورد استفاده قرار می گیرد.
بولت گذاری برای اجرای فونداسیون بسیار مهم است و مهندسین باید در انجام آن بسیار دقت کنند، زیرا تاثیر زیادی بر نصب و اجرای نحوه ساخت سوله بتنی دارد. برای مثال استفاده از شابلن برای مکانهایی که قرار است در صفحه ستونهای سوله تعداد بولت بیشتر از ۲ باشد بسیار اهمیت دارد.
در تهیه این نوع شابلنها، از ورقههایی با جنس فولاد و ضخامت حدودا ۴ میلی متر و یا چوب ام دی اف، استفاده میشود. تراز بودن و تطابق شابلن با صفحه ستون حتماً باید به وسیله افراد متخصص و باتجربه انجام شود زیرا که در کیفیت ساخت سوله بتنی و فونداسیون آن، تاثیر زیادی دارد.
در طراحی سوله های بتنی باید به این نکته که برخلاف انواع سوله های دیگر، ساخت، نصب و پیاده سازی این نوع از سوله ها در محل پروژه انجام می شود توجه کرد. به این معنی که مراحل مختلف بتن ریزی در قسمت های جداگانه در مکان پروژه انجام می شود. همینطور انجام بتن ریزی هر مرحله تابع زمان گیرش بتن در قسمت قبلی بتن ریزی است و ساخت دیوارها و ستون ها نیز مستلزم به قالب بندی و بتن ریزی در محل است. با این حال سوله های بتنی را هم به صورت پیش ساخته میتوان تهیه کرد و فقط در محل پروژه قطعات از قبل آماده شده را مونتاژ کرد و به هم وصل کرد.
در ساخت سوله بتنی پیش ساخته، از دو ورق فلزی مشبک و یک لایه فوم پلی استایرن در میان آنها استفاده می شود که کل صفحات فلزی و فوم بین آنها با یک لایه بتن چهار سانتی متری پوشانده می شود. در این حالت وزن کلی سازه به صورت محسوسی پایین می آید و این در حالی است که توانایی ها و ویژگی های بتن را هم در خود حفظ کرده است و مقاومت خود را در مقابل رطوبت و فشار از دست نخواهد داد.
لازم به ذکر است با توجه به اینکه بتن در هنگام یکپارچگی از مقاومت بالاتری برخوردار می باشد بهتر است بتن ریزی در محل پروژه صورت گیرد. اما ناگفته نماند همان طور که گفتیم دیوارهای پیش ساخته بتنی نیز به سبب نوع طراحی آنها و استفاده از صفحات فلزی تقویت شده در آنها مقاومت بسیار مناسبی خواهند داشت.
به طور کلی می توان گفت عملیات ساخت سوله بتنی اگرچه نسبت به سوله های فلزی قیمت تمام شده بالاتری دارند و قدرت مانور و منعطف بودن طراحی در آن ها کمتر دیده می شود و سرعت کمتری در برپایی آنها خواهیم داشت؛ اما به سبب مقاومت آنها در برابر فشار و رطوبت و همینطور دوام بیشتر سوله های بتنی در برابر زلزله، سازه های مناسب تری در صنعت ساخت و ساز سوله به شمار می روند. جهت تصمیم گیری صحیح تیم با تجربه مشاوران شرکت توسعه سازه و فلز دانیال صنعت اماده پاسخ به سوالات شما عزیزان و مشارکت در طراحی و ساخت سازه فلزی می باشد.